Geçen hafta borsa, ekonomiye güveni güçlendirmeye yönelik iki büyük hükümet icraatına beklenmedik tepkiler gösterdi. Dow Jones sektör ortalamasının beş günlük grafiğinin gösterdiği gibi, mali destek paketinin kristalleşmesiyle birlikte hisse senetleri geçen perşembe ve cuma günleri yükselişe geçti. 800 milyar dolarlık canlandırma paketinin geçeceğine ilişkin beklentiler bile insanlara "Mutlu günlere dönüyoruz" dedirtmeye yetti. Ama salı günü, Maliye Bakanı Tim Geithner sallanan finans sektörüne istikrar kazandırma planını açıkladıktan sonra borsa yeni kazanımlarının çoğunu geri verdi.

Bu çift kutuplu tepkiye ne neden oluyor? Bunlar, ekonominin tamamını ve sürünen finans sektörünü etkileyen
sıkıntılarla başa çıkmaya yönelik ikiz agresif çabalardı. Canlandırma paketi Wall Street'i endişelendirmedi de neden Geithner'ın planı endişelendirdi? İş kamuoyu önünde konuşmaya geldiğinde Geithner bir Obama değil. Daha iyimser görünmeyi öğrenebilir, ama bunun da yararı olmaz. Yatırımcılar finans sistemine olan inançlarını tam da devlet yetkilileri klasik balon sonrası tepkisi gösterip karlılığa hızla geri dönüş sözünü verdikleri için kaybettiler. (Yayınlanacak e-kitabım Dumb Money'de, finans devlerinin aslında tam bir öküzler güruhu olduğunun farkına varılmasını "maskeyi ağır ağır çıkarmak" olarak adlandırıyorum.)

Washington'un geri kalanı -Başkan Obama dahil- ekonomik krizin ne kadar boyutlarını henüz farketmemiş olsa da Geithner kriz konusunda gerçekçi bir biçimde kötümser. Canlandırma paketi üstüne yapılan konuşmalara baktığınızda Amerikan ekonomisinin şimdiden istikrara kavuştuğunu, kendi kendine nefes aldığını ve kalkıp yürümeye başlamaya hazır olduğunu düşünebilirsiniz. Paketin adı bile Ekonomik iyileşme ve Yeniden Yatırım Planı. Paketin başarısı, Obama'nın dün geceki basın toplantısında belirttiği gibi, 4 milyon işin korunması ya da yaratılması başta olmak üzere, varılacak olumlu dönüm noktalarıyla ölçülecek. Obama'nın altı kez vurguladığı bu rakam, paketin büyüklüğü ve aciliyetinin nedeni olarak öne sürüldü: "4 milyon işi kormamız ya da yaratmamız için paketince yeterince büyük ve kapsamlı olması gerekli." Obama şu sözleri bu nedenle defalarca vurgulamak isteyebilir. Özet: işler kötü gidiyor ve daha da kötü gidebilir. Ama işte bu plan, ekonomiyi düzeltmek ve istihdam yaratmak için.

Geithner ise konuşmasında farklı bir telden çaldı. Tanıladığı hasta hiç de taburcu olmaya ya da fizik tedaviye yakın değil. Tam tersine, makinesiz nefes almaya çalışıyor daha; hastalığını hala tüm hastaneye bulaştırabilir. Yukarı çıkarken -kolay para daha çok kolay para kazandırıyor- döngüsel olan finans sektörü aşağı inerken de döngüsel. Geithner, "Finansal sistem iyileşmeyi desteklemek yerine iyileşmeye karşı çalışıyor" dedi.

Geithner açısından plan ekonominin düzelmesinden çok durumunun stabilize edilmesi ve serumla beslenmeyle ilgili. Kullandığı dile bakın. Söz konusu inisiyatifin Web sitesinin adı FinancialStability.gov. "Bankacılık kurumlarının, tıbbi bir terimle ifade etmek gerekirse, dikkatle hazırlanmış kapsamlı bir stres testinden geçmesini zorunlu kılacağız" dedi. Hastayı sadece gözetimi altında stabilize etmenin bile pahalı ve uzun bir süreç olacağını söyledi. "Bu strateji pahalıya mal olacak, risk barındıracak ve zaman alacak" dedi. Tedavi tamamlandığında bile düzelme henüz bayağı uzakta olabilir. "Bu çabalar pahalıya mal olsa da, ailelerimiz, iş dünyamız ve ulusumuz açısından finansal sistemimizin tamamen çökmesinin maliyetinin hesaplanamayacak kadar büyük olduğunu biliyoruz." (Temel bilgiler burada.) Özet: Finans sektörün çöküşü devam ediyor. En fazla umabileceğimiz, bu yüz milyarlarca dolarlık harcama ve desteğin işleri stabilize etmesi.

Obama'nın önündeki büyük mesele, genelde ekonominin finans sektörüne benzemeye başlıyor olması. istihdamdaki azalma, otomobil satışları ve ekonomik büyümeyle ilgili son veriler, aşağı doğru giden bir ekonomiye işaret ediyor. politikacılar ekonominin, bir bungee atlayıcısı gibi, mideyi alt üst eden bir düşüşten sonra keskin bir çıkışla kendine geleceğini umyor olabilir. Amja belki iyileşmeyle ilgili taahütlerini biraz yumuşatsalar iyi olacak. pek çok iktisatçı daha büyük bir canlandırma paketine ihtiyacımız olduğuna inanıyor; daha küçüğüne değil. Obama'nın iyileşmeye ilişkin sözleri güveni artırıcı olabilir, ama Geithner'in kötümserliği daha inanılır.